Het effect van LLM's op vertaling: waarmee vertalen mensen in 2026?
Volgens Google vragen inmiddels meer dan een miljard mensen per maand Google om een vertaling. In dezelfde periode laten verkeersschattingen van derden zien dat losse vertaalwebsites bezoekers verliezen. Ik wilde weten hoe die twee samengaan, dus ik heb de openbare gebruikscijfers van de grote chatbots en vertaaltools van 2023 tot half 2026 verzameld.
Zo lees ik de data: mensen vertalen minstens zoveel als vroeger, maar een groter deel daarvan gebeurt in producten die ze toch al open hebben. Zoekmachine, browser, telefooncamera en chatbots hebben veel van de snelle opzoekacties overgenomen waarvoor je vroeger naar een aparte vertaalsite ging.
De groeicurves van chatbots
Van ChatGPT zijn de cijfers het best gedocumenteerd. OpenAI meldde 100 miljoen wekelijks actieve gebruikers in november 2023, 200 miljoen in augustus 2024, 400 miljoen in februari 2025, 800 miljoen in oktober 2025 en 900 miljoen in februari 2026. Marktonderzoeker Sensor Tower schat dat de ChatGPT-app in mei 2026 de grens van 1 miljard maandelijks actieve gebruikers passeerde; Reuters berichtte daar op 2 juni over. Tot eind 2025 verdubbelde het aantal wekelijkse gebruikers elke zes tot negen maanden.
De Gemini-app groeide in kortere tijd naar een vergelijkbare omvang. Googles eigen cijfers, die in april 2025 in een rechtszaak werden getoond, kwamen uit op 350 miljoen maandelijkse gebruikers in maart 2025. Tegen Google I/O in mei 2026 waren het er meer dan 900 miljoen, ongeveer 2,5 keer zoveel in 14 maanden, en bij de kwartaalcijfers van juli 2026 meldde Alphabet 950 miljoen.
Claude heb ik weggelaten omdat Anthropic geen gebruikscijfers publiceert, dus ik had geen officieel getal om te plotten. Schattingen van derden lopen ver uiteen. Sommige trackers komen op ongeveer 30 miljoen maandelijks actieve consumenten, terwijl het rapport van Sensor Tower voor 2026 ongeveer 245 miljoen maandelijkse gebruikers op web en mobiel telt. Een groot deel van het Claude-gebruik loopt bovendien via de API en zakelijke contracten, waar consumententrackers geen zicht op hebben. Bij een product dat grotendeels binnen de software van andere bedrijven draait, zou een openbare gebruiksgrafiek het meeste gebruik missen.
Google Translate verdubbelde desondanks
Google Translate had in 2012 200 miljoen maandelijkse gebruikers en passeerde in 2016 de 500 miljoen. Bij het 20-jarig jubileum in april 2026 meldde Google meer dan 1 miljard maandelijkse gebruikers en ondersteuning voor bijna 250 talen. De twee cijfers zijn niet op dezelfde manier gemeten: het cijfer van 2026 telt iedereen die Googles vertaling gebruikte in Translate, Search, Lens of Circle to Search. Ook met dat voorbehoud verdubbelde het vertaalbereik van Google ongeveer in de jaren dat chatbots doorbraken, en dat had ik niet verwacht.
Google meldt ook dat ongeveer een derde van de mensen die Translate op mobiel gebruiken de app inzet om een taal te leren en te oefenen, niet alleen om iets op te zoeken.
Distributie verklaart het grootste deel van die groei. Google Translate zit in Search, Chrome, Lens en Android, dus je hoeft er zelden naar te zoeken. Als je een buitenlandse zin opzoekt of je camera op een menukaart richt, vertaalt Google die zonder dat je ooit een vertaalsite opent.
Probeer Fink voor je volgende vertaling
Zie de vertaling, elke wijziging en het waarom op één scherm.
App openenDe druk op onafhankelijke vertaalwebsites
Het formaat dat onder druk staat, is de losse vertaalwebsite voor consumenten: de site die je in je bladwijzers had en opende telkens als je een zin of alinea moest vertalen.
DeepL is het geval dat zich het best laat meten. Semrush schat de webbezoeken van DeepL op 204,55 miljoen in juni 2025 en 145,43 miljoen in juni 2026, een daling van ongeveer 29 procent. Ik vergeleek juni met juni om seizoensinvloeden buiten beeld te houden. De maandcijfers springen toch flink op en neer, dus ik zou niet te veel lezen in één losse maand. Een meting van bijna 190 miljoen in maart 2026 lijkt een uitschieter, en verkeersschattingen op basis van panels zijn van nature onnauwkeurig.
Met DeepL als bedrijf gaat het goed. Het meldt meer dan 200.000 zakelijke klanten en bracht in 2026 producten voor spraakvertaling uit. De daling zit in de webbezoeken van consumenten. Dat wijst eerder op incidentele gebruikers die ergens anders vertalen dan op minder vraag naar de zakelijke producten van DeepL.
Reverso is misschien het duidelijkste voorbeeld van een tool die door chatbots wordt vervangen. In juni 2019 had het 96 miljoen maandelijks actieve gebruikers, nu noemt het 70 miljoen maandelijkse gebruikers. De belangrijkste toepassing, nagaan hoe een uitdrukking in context wordt gebruikt, is precies het soort vraag dat mensen nu in een chatbot typen. Beide cijfers komen van Reverso zelf en zijn mogelijk niet op dezelfde manier gemeten, dus zie de daling als een benadering.
Navers Papago ging de andere kant op. Het aantal maandelijks actieve gebruikers groeide van 10 miljoen in 2019 naar 20,74 miljoen in mei 2024, geholpen door de sterke dekking van Koreaans en Oost-Aziatische talen. De groei van Papago wijst erop dat een tool met diepe regionale dekking stand kan houden tegenover chatbots voor algemeen gebruik.
Wat dit betekent
Ik denk niet dat grote taalmodellen vertaaltools als categorie hebben uitgeroeid. Mensen vertalen meer tekst dan vroeger, en ze doen dat in zoekresultaten, in de browser en in chatvensters. Verkeer verliezen vooral de bestemmingssites die gebouwd zijn voor snelle eenmalige opzoekacties. Voor incidenteel gebruik openen weinig mensen nog een nieuw tabblad, gaan ze naar een vertaalsite en plakken ze daar tekst, als het antwoord al verschijnt waar ze zijn.
Wie nog bewust een aparte vertaaltool opent, geeft meestal om het resultaat: professionals die contracten of documentatie vertalen, taalleerders die willen weten waarom een zin werkt, en iedereen voor wie een foute vertaling gevolgen heeft. Voor taalleerders schreven we een apart artikel over hoe je een vertaler gebruikt om een taal te leren, waarin we het onderzoek doorlopen.
Fink Translate bouwen we voor die tweede groep. Het laat zien wat er in een vertaling is veranderd en waarom; meer daarover staat in hoe Fink werkt.
Een opmerking over de cijfers
De y-as van de grafiek mengt metrieken die niet direct vergelijkbaar zijn, dus neem elke visuele vergelijking met een korrel zout. Wekelijks actieve gebruikers van ChatGPT staan naast maandelijks actieve gebruikers van Gemini en Google Translate. Voor Google Translate bestaan alleen losse mijlpaalaankondigingen, dus de lijn daartussen is interpolatie en geen meting. De DeepL-serie bestaat uit schattingen van webbezoeken door Semrush, die op panelsteekproeven berusten en niet op serverlogs.
Ik heb elk cijfer waar mogelijk aan een primaire bron gekoppeld. De ChatGPT-cijfers komen uit aankondigingen van OpenAI, samengebracht door Backlinko met bronvermeldingen, en Reuters berichtte over de schatting van Sensor Tower van 1 miljard maandelijkse app-gebruikers. De Gemini-cijfers komen uit de kwartaalcijfers van Alphabet en Google-evenementen, onder meer de mijlpaal van 750 miljoen uit februari 2026, plus de rechtszaak van april 2025. Een verslag van het 20-jarig jubileum van Google bevat het cijfer van 1 miljard gebruikers voor Google Translate. De Papago-serie komt van Naver via The Korea Times. Het cijfer van Reverso uit 2019 staat op de Wikipediapagina, het huidige cijfer op de eigen website van Reverso.